Skip to content

Dolo.gr

  • Greek
Αρχική

Καλωσήρθατε στην ιστοσελίδα του Δολού!  

apopsi_hionism_new

Αυτή η ιστοσελίδα αποτελεί πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Δολού Ιωαννίνων και έχει ως στόχο αρχικά την ευρύτερη δυνατή προβολή του χωριού μας, για να συμβάλλουμε με αυτόν τον τρόπο στην προσπάθεια της διάδοσης και προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Η ιστοσελίδα αποτελεί επίσης και ένα σημείο συνάντησης για όσους αγαπάνε αυτόν τον τόπο και βρίσκονται σε κάθε γωνιά της γης. Το Δολό μας χρειάζεται και το χρειαζόμαστε και εμείς! 

Τα cd του Συλλόγου:

1. Τα Πολυφωνικά ( περισσότερα )

2. Διπλό μουσικό (περισσότερα)

cd_001exofyllo_cd

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΑΝ ΤΑ "ΔΟΛΙΩΤΙΚΑ" Εκτύπωση E-mail
Κυκλοφόρησε το φύλλο του β΄τριμήνου με πλούσια ύλη

Οι εκδηλώσεις του Αυγούστου

 

Η αναπαράσταση του Πωγωνήσιου γάμου αποτελεί την κύρια εκδήλωση του Φετινού Αυγούστου για το χωριό μας.

Το δρώμενο θα γίνει σε συνεργασία με την Πωγωνιανή –ο γαμπρός θα είναι Βοστινιώτης και η νύφη Δολιώτισσα– και μεγάλο μέρος του θα πραγματοποιηθεί στο γειτονικό χωριό.

Από καιρό έχει προετοιμαστεί το πρόγραμμα της εκδήλωσης από τον ακούραστο χωριανό μας Λάκη Χρήστου ενώ κύριοι υπεύθυνοι θα είναι η χωριανή μας λαογράφος Φανή Δημοπούλου και ο Μήτσος Φωτόπουλος ο οποίος θα αναλάβει το χορευτικό σκέλος της. Οι νέοι του χωριού μας, οι οποίοι θα επωμισθούν το κύριο βάρος, έχουν απ’ ότι μαθαίνουμε υποδεχθεί θετικά την ιδέα της συγκεκριμένης εκδήλωσης.

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Σ. Κουκουλάρης –ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος σε πολιτιστικά θέματα και ζυμωμένος με την παράδοση του τόπου μας από μικρός– από την αρχή, μας στάθηκε θερμός συμπαραστάτης και αρωγός και ενέταξε το δρώμενο στο πρόγραμμα των πολιτιστικών εκδηλώσεων της Κοινότητας.

Τα υπόλοιπα ... στο χωριό 17 και 18 Αυγούστου.

Παράλληλα ο πολιτιστικός σύλλογος θα διοργανώσει μια βραδιά την προσβολή παλιών ταινιών χωριανών (και όχι μόνο) με σκηνές από το χωριό. Γι’ αυτό παρακαλούνται όσοι χωριανοί έχουν παλιές βιντεοταινίες με στιγμιότυπα από το χωριό να επικοινωνήσουν μαζί μας. (2651021577 Άκης Φωτόπουλος).

H KYKΛOΦOPIA TOY CD

cd_exof

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στο τελικό στάδιο βρίσκεται η προσπάθεια για την έκδοση του CD με παραδοσιακά τραγούδια του τόπου μας.

Οι ηχογραφήσεις έχουν τελειώσει και απομένει η ρύθμιση κάποιων τεχνικών θεμάτων από τους ειδικούς ενώ παράλληλα «επί του πιεστηρίου» βρίσκεται το θέμα του συνοδευτικού εντύπου, ενός πραγματικού κοσμήματος κατά την ταπεινή μου γνώμη.

Η μοναδική μουσική παράδοση του Πωγωνίου προβάλλεται μέσα από τις αυθεντικές-ανόθευτες ερμηνείες του Γ. Ντόντη, της Φ. Δημοπούλου και του άξιου συνεχιστή τους Β. Δάκα.

Ελπίζουμε τον Αύγουστο να είμαστε έτοιμοι και να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε τη διάθεση.

 

KOYBENTOYΛEΣ

 

ΤΟ «ΚΙΝΗΤΟ»

Ταξίδευα μια ηλιόλουστη μέρα με το λεωφορείο της γραμμής Γιάννενα-Πρέβεζα. Το όχημα εκινείτο άνετα, αλλά με πάρα πολλές στάσεις και έπαιρνε συνέχεια άτομα, και ως ότου να φτάσουμε στο χωριό Κουκλέσι, είχε ήδη γεμίσει! Οι επιβάτες καθήμενοι και όρθιοι, όλοι ήρεμοι και σκεφτικοί. Ξάφνου ένα μελωδικό χτύπημα, σαν ξυπνητήρι, έφτασε στα αυτιά μας, που ήταν το κουδούνισμα κάποιου τηλεφώνου, κάποιου «κινητού» Αφού ξαναχτύπησε σταμάτησε απότομα. Μια μεσόκοπη γυναίκα, που στέκονταν όρθια στο τέλος του διαδρόμου του αυτοκινήτου, το έβαλε πάλι σε λειτουργία και όλοι ακούσαμε τη φωνή της στη «διαπασών».

– Αα! δε σε ακούω καθόλου, είμαι στο λεωφορείο, εσύ να πάρεις τα φάρμακα και γω έρχομαι.

Καθισμένος, όπως ήμουνα η φαντασία μου μου έφερε στο στόμα τις λέξεις, από το χωριό κατέβηκε η γυναίκα, λες και εγώ κατέβηκα από το Παρίσι! Ύστερα έκανα σκέψη ότι ο άντρας της θάνε βαρύκουος. Οι περισσότεροι επιβάτες άρχισαν να χαμογελούν, αλλά ένας πολύ οξύθυμος φώναξε και αυτός κάπως δυνατά:

– Πιο σιγά κυρία μου, μας ξεκούφανες!

Η σκηνή είχε και δεύτερο μέρος, ένας άλλος γέρος που τώρα διάβαζε τον «Πρωινό Λόγο» εφημερίδα των Ιωαννίνων, με κάποια αγανάκτηση φώναξε δυνατά:

– Τι τα θέλαμε αυτά! Ανάθεμα στις ανακαλύψεις και την Ε.Ε...

Μια νέα κοπέλα που κάθονταν απέναντί του, του είπε:

– Η κακή χρήση φταίει κύριε, το κινητό είναι πολύτιμο εργαλείο, χρειαζόμαστε εκπαίδευση για τη χρήση του, η πρόοδος δεν σταματά.

– Τι να την κάμω τέτοια πρόοδο; Με συγχωρείς να την Χ....

Και οι κουβέντες συνεχιζότανε θυμήθηκα τον Φον Μπράουν που κάποτε είχε πει: «Η ηθική μόνη θα αποφασίσει, για την καλή η κακή χρήση της ατομικής ενέργειας». Πότε θα μιλήσει η ηθική για την καλή ή κακή χρήση του κινητού; Καλά θα κάνει το Κράτος ή η Αστυνομία να επιβάλη τη μη χρήση του κινητού την ώρα της οδήγησης στους οδηγούς, για τι πολλοί αποχαιρέτησαν τη ζωή τους πολύ γρήγορα!

Ένας λόγος παραπάνω, για τους οδηγούς των λεωοφορείων που έχουν επάνω στα οχήματά τους πολλά άτομα, πρέπει η χρήση του κινητού να απαγορευτεί τελείως, νάνε πάντα κλειστό!

 

ΜΙΚΡΕΣ ΩΡΕΣ

Παρ’ όλες τις ιδιοτροπίες του καιρού, έφτασε κιόλας το καλοκαίρι, και αναρωτιέμαι πόσο γρήγορα διαδέχεται η μία εποχή την άλλη, όπως διαδέχεται η μέρα τη νύχτα, αν βέβαια μπορέσεις να κοιμηθείς τη νύχτα.

Συνήθως ανυπομονούμε πότε θάρθει το βράδυ για να γλιτώσουμε από τους πόνους (εμείς τα γεροντάκια) την κούραση και τις έννοιες της ζωής, αν και δεν είναι πάντα σίγουρο, ότι θα κοιμηθείς καλά. Και έτσι που διαρκεί η μέρα το καλοκαίρι, σχεδόν μέχρι τις 12 τα μεσάνυχτα δεν πάμε γρηγορότερα για ... νάνι!

Το μεσημέρι αναζητάς κάποιο διάλειμμα από την μέχρι τότε ένταση ώστε να μπορέσεις να συνεχίσεις μέχρι να τελειώσει το δελτίο ειδήσεων η τηλεόραση για να πας για ύπνο. Τώρα κατά πόσον επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο είναι λίγο δύσκολο, διότι τώρα λόγω της ζέστης όλοι αφήνουν πάντα, όπως συζητήσεις και καυγάδες, μέχρι και οικογενειακά θέματα. Αλλά και όταν συμβαίνει κάποιο τρακάρισμα τότε γίνεται χαλασμός Κυρίου, αφού όταν περάσει το πρώτο σοκ, οι άνθρωποι ουρλιάζουν ρίχνοντας ο ένας το φταίξιμο στον άλλον. Δε λείπουν βέβαια και οι διαβολεμένοι θόρυβοι από τα μηχανάκια που μαρσάρουν για λόγους επίδειξης! Ακόμη μέσα στα άγρια μεσάνυχτα να ακούσεις κόρνα-κραυγή από ασθενοφόρο ή από την Πυροσβεστική, που σε κάνουν να ανατριχιάσεις και ασυναίσθητα παρακαλείς το Θεό για ότι καλύτερο γι’ αυτούς που κινδυνεύουν. Όπως όμως είναι επόμενο, ο ύπνος πάει πάλι περίπατο. Όλες τις παραπάνω σκέψεις τις έκανα κάποιο βράδυ που δεν με έπαιρνε ο ύπνος, γιατί το ραδιόφωνο του γείτονα Κασκανάκου Άρη, τραγουδούσε: «Νάνι-νάνι... κοιμήσου εσύ ξεκουράσου...» και έφτασε το πρωί και ο Μήτσος δεν έκλεισε ... μάτι! Τι λέτε, έχω άδικο;

 

ΓΗΠΕΔΟ ΑΘΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΜΑΣ

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι βασική προϋπόθεση για την εύρυθμη και ομαλή λειτουργία μιας κοινωνίας είναι η προσφορά όσο το δυνατόν περισσότερων ευκαιριών για υγιή απασχόληση και ψυχαγωγία της νεολαίας. Ιδιαίτερα στην εποχή μας η αναγκαιότητα αυτή είναι περισσότερο από ποτέ άλλοτε επιβεβλημένη και επιτακτική.

Κι εμείς, έχοντας αυτό σαν βάση, όπως σας είχαμε προαναγγείλει, προχωρήσαμε στην υπόσχεση προς τους νέους που επισκέπτονται το χωριό το καλοκαίρι και ζητούσαν μια ευχάριστη διέξοδο, με την έναρξη των εργασιών διαμόρφωσης του χώρου του αθλητικού γηπέδου ποδοσφαίρου 5Χ5, στο γνωστό οικόπεδο που μας παραχώρησε η αείμνηστη Ευγένω Υγουμενίδου.

Το ποδόσφαιρο, το κατεξοχήν αγαπητό ομαδικό αθλητικό παιγνίδι, μοιραία μεταφέρεται σε γηπεδάκια γιατί δεν είναι δυνατόν να κατασκευαστούν ολοκληρωμένα γήπεδα. Κι αυτά όμως είναι αρκετά να φιλοξενήσουν παρέες και μικρές ομάδες που θέλουν να ξεσκάσουν, να γυμναστούν, να διασκεδάσουν, να εκτονωθούν…να παίξουν μπάλα.

Ξεκινήσαμε λοιπόν τις εργασίες φτιάχνοντας σε πρώτη φάση πέτρινο τοίχο αντιστήριξης. Mε τα χρήματα που μέχρι σήμερα συγκεντρώσαμε (6.500 ευρώ), ξεπληρώσαμε τις βασικές εργασίες υποδομής που πραγματοποιήσαμε. Απαιτούνται βέβαια οι πιο βασικές εργασίες, όπως ο χλοοτάπητας, τα προστατευτικά πλέγματα, κ.λ.π. που στοιχίζουν  αρκετά χρήματα και δυστυχώς  αυτή την εποχή το ταμείο μας δε διαθέτει. Με την πρώτη όμως ευκαιρία και με τη δική σας συμπαράσταση, αυτό θα το πραγματοποιήσουμε.

(Ακόμη δε στέγνωσε η μελάνη και ή πρώτη προσφορά ήρθε από το εξωτερικό. Ο Χάρης Ζέρβας προσφέρει 1.000 ευρώ.  Τον ευχαριστούμε πολύ).

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Σας ανακοινώνουμε ότι: Στις 20 Αυγούστου διοργανώνουμε ημερήσια εκδρομή στους Αγίους Σαράντα. Επιβίβαση και επιστροφή από Γιάννενα και Δολό. Η τιμή υπολογίζεται από 15 έως 20 ευρώ το άτομο. Για την είσοδο στην ξένη χώρα, απαιτείται διαβατήριο ή νέα ταυτότητα (ονοματεπώνυμο με λατινικούς χαρακτήρες). Για την έκδοση διαβατηρίου και ταυτότητας επικοινωνήστε με την αρμόδια αστυνομική υπηρεσία. Δηλώσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα:

6977842836 Άκης Φωτόπουλος και

6936868281 Γιώργος Μποντίνης

 

ΑΞΕΧΑΣΤΟΙ ΞΕΝΙΤΕΜΕΝΟΙ ΔΟΛΙΩΤΕΣ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΒΑΡΑ

Συνέχεια του δημοσιεύματος του κ. Γιάννη Κουβαρά για τους ξενητεμένους Δολιώτες, έχομε να συμπληρώσουμε τα παρακάτω στοιχεία για τους Δολιώτες στην Κωσταντινούπολη και τις οικογένειές τους, των οποίων οι περισσότερες έμεναν στο Δολό.

1. Ματθαίος Καρακώστας: Δάσκαλος από την Μεγάλη του Γένους Σχολή. Σύζυγός του η Ελένη Τσιάτη. Παιδιά: Θεόδωρος, Σωκράτης, Αλέξανδρος, Λεωνίδας, Αλκιβιάδης και μία κόρη η Κωστάντω Καρακώστα Παγούνη. Όλα τ’ αγόρια του έζησαν για μεγάλα διαστήματα στην Κωσταντινούπολη.
2. Παναγιώτης Σουλαμάς: Κτηματίας εγκατεστημένος στην Κωσταντινούπολη. Σύζυγός του ήτο η Μαρία Κολέφα.
Παιδιά: Αρχόντω Σουλαμά Κουβαρά
Ευδοκία Σουλαμά Καρακώστα
Δεύτερη σύζυγος: η Αντωνία ...
Παιδιά: Κώστας Σουλαμάς, Ανδρέας Σουλαμάς
3. Κούρος Γεώργιος
Σύζυγός του: η Όλγα Παγούνη
Παιδιά: Βασίλειος Κούρος
Αγλαΐα Κούρου Αναστασίου
4. Παγούνης Ευάγγελος δάσκαλος από την Μεγάλη του Γένους Σχολή.
Σύζυγός του: η Κωστάντω Καρακώστα.
Παιδιά: Βασίλειος Παγούνης, Σπύρος Παγούνης, Όλγα Κούρου, Βασιλική Τσέρου, Βικτωρία Μούστου, Λευκοθέα Ζαχάρη.
5. Πέτρος Θανόπουλος δάσκαλος από την Μεγάλη του Γένους Σχολή.
Σύζυγος: Αλεξάνδρα...
Παιδιά: Νικόλαος Θανόπουλος, Αφροδίτη Θανοπούλου Γαλίτση.

ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΣ ΤΟ ΚΛΑΡΙΝΟ ΝΑ ΠΑΙΖΕΙ «ΜΟΙΡΓΙΟΛΟΓΙ»

ΤΟΥ ΓIANNH KOYBAPA

Σαν Ηπειρώτης Πωγωνήσιος ΔΟΛΙΩΤΗΣ, γεννημένος στο ΔΟΛΟ, μαζί με άλλους χωριανούς, και όταν ο άνθρωπος μεγαλώσει σκέπτεται τα παιδικά του χρόνια, πώς πέρασε, πώς έζησε εκεί στην πατρίδα του.

Έτσι και εγώ τώρα στα γεράματά μου, θυμάμαι κάποια πράγματα που δεν μπορείς να τα ξεχάσεις, αν και έμεινα 35 χρόνια στον Άγιο Στέφανο της Κων/πόλεως, θυμόμουν τα παιδικά μου χρόνια, αν και έφυγα σε ηλικία μόλις 6 χρονών το 1931, δεν ξέχασα ούτε τους δρόμους που περπατούσα με τον παππού μου που με κρατούσε απ’ το χέρι, ούτε το πατρικό μου σπίτι που καθόμασταν, με το πρώτο μου ταξίδι, που έκανα με την μοτοσικλέτα το 1955, περνώντας τόσες ταλαιπωρίες, την Κατάρα με τα χιόνια, για να φτάσω στο αγαπημένο μου Δολό. Τώρα που ζω στην Αθήνα από το 1964 μέχρι σήμερα το απολαμβάνω το χωριό μου μαζί με την σύζυγό μου Αλεξάνδρα, την κόρη μου με τα εγγόνια μου και δόξα τω Θεώ, περνούμε πολύ ωραία. Πού θέλω όμως να καταλήξω;

Στα χωριά μας υπάρχουν άλλα ήθη και έθιμα, δεν μοιάζουν με τα των Αθηνών, γιατί στα διαμερίσματα που μένουμε, ούτε γνωρίζεις κανέναν, ούτε ποιος κάθεται δίπλα σου, ούτε σε χαιρετάνε, ενώ στο χωριό σου, σε ξέρουν όλοι και τους ξέρεις, γιατί είμαστε όλοι μια οικογένεια, όλοι αγαπημένοι και δεν ακούς κακό λόγο από κανέναν. Επίσης ο ένας βοηθάει τον άλλον στην ανάγκη, αν και η ζωή τώρα στο χωριό είναι κάπως δύσκολη, πρώτα με την μοναξιά (δεν υπάρχει κόσμος) τον δε χειμώνα κάνει κρύο, χιόνι πολύ, κλείνεται ο δρόμος κ.τ.λ.

Αν όμως συγκρίνεις την παλιά εποχή, πώς ζούσανε οι γονείς μας, με την τωρινή κατάσταση είναι τεράστια η διαφορά με το χθες και να μην ξεχνάμε την «μπομπότα» που τρώγαμε με το γάλα και μεγαλώσανε τόσοι άνθρωποι! Επίσης στο χωριό νερό δεν υπήρχε, γιατρός και αυτοκίνητο δεν υπήρχε, μόνον τον καθαρό αέρα και τα τρόφιμά μας που ήταν γνήσια, όπως το γάλα, κρέας, τυρί, βούτυρο, λάχανα και λίγα φρούτα κ.τ.λ.

Η μόνη μας ξεκούραση ήταν τα γιορτάσια, όπου όλοι μαζί πηγαίναμε να ευχηθούμε για «Χρόνια Πολλά» στα σπίτια και να πιούμε το γνήσιο τσίπουρο απ’ τα σταφύλια μας, και τις Μεγάλες Γιορτές με τα πανηγύρια μας. Αυτές οι λίγες μέρες ήτανε η ξεκούρασή μας απ’ τα χωράφια που σκάβαμε και ιδιαίτερα τ’ αμπέλια μας για νάχουμε όλον τον χειμώνα να τρώμε και να πίνουμε το κρασί μας και το ρακί μας το γνήσιο.

Να μην ξεχνάμε και τα «Λαλούμενα» που στα πανηγύρια έπαιζαν τα όργανα με το κλαρίνο, το βιολί, το λαούτο και το ντέφι και κάναμε χορούς, γάμους και πανηγύρια τρικούβερτα, και όλοι μας πηδούσαμε μερόνυχτα με τραγούδια σαν τον Μενούση, την Βησανιώτισα, την Γκάντα, τον Κωνσταντάκη, την Βασιλαρχόντισα και τα στιχοπλάκια του ... Κουλού και του Λευτέρη Κράνια, αργότερα.

Όταν όμως το κλαρίνο έπαιζε το «μοιργιολόγι» κανείς δεν χόρευε γιατί ο σκοπός αυτός δεν είναι για χορό, στεκόσουνα μια στιγμή και στο νου σου ερχόταν οι άνθρωποι σου που χάθηκαν, αυτοί οι άνθρωποι που μας μεγάλωαν, τους γονείς σου, τα αδέλφια σου, τα παιδιά σου, το παλληκάρι σου που χάθηκε στον πόλεμο, τον καλό σου γείτονα που πέθανε νέος.

Το κλαρίνο είναι αυτό που σου θυμίζει ξανά τον πόνο σου και γι’ αυτό δεν πρέπει να ξεχνάμε αυτούς που μας έφυγαν για πάντα, γι’ αυτό και εγώ σας λέω, όταν ακούτε το κλαρίνο να παίζει το «μοιργιολόγι» να μην τους ξεχνάμε και να λέμε πάντα αιωνία τους η μνήμη

Με αγάπη και συγκίνηση

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ

15-2-2009

Υ.Γ.: Αν θέλει κανείς ας απαντήσει στα «Δολιώτικα»

Ο ίδιος

 

«Η Δεύτερη Κυριακή του Μάη»

Μ’ ένα βιβλίο στην αγκαλιά και τον καφέ μου να αχνίζει στην ποικιλόχρωμη κούπα.

Κάθομαι και απολαμβάνω τις ζεστές ακτίνες του ήλιου που απλόχερα μου προσφέρονται και μου γλυκαίνουν το κορμί.

Η κόρη μου λίγο πιο πέρα, με την μπάλα του volley στη δική της αγκαλιά μου κρατά συντροφιά.

Τη βλέπω προβληματισμένη και σκεπτική και ρωτώ να μάθω τι είναι εκείνο που την απασχολεί.

Η γλυκιά της ματιά ακουμπά πάνω μου και με ύφος σκανταλιάρικο παιδιού που κάτι θέλει να κρύψει, αλλά δεν μπορεί, με ρωτά τι δώρο θέλω για τη γιορτή της μητέρας. Είναι νωρίς σκέφτομαι και χαμογελώ. Είναι ακόμη Απρίλης.

Και η σκέψη μου πνοή ανέμου εαρινού γλιστρά μέσα στο χρόνο και ταξιδεύει. Ταξιδεύει στη δική μου παιδική ηλικία. Τότε που μαζί με την αδελφή μου σκεφτόμασταν τι δώρο θα κάνουμε στη δική μας μαμά. Και πάντα την αγκαλιά μας γεμίζαμε λουλούδια για να της χαρίσουμε εκείνη την ημέρα.

Μια αγκαλιά κι ένα φιλί στο μάγουλο το μεγάλο της ευχαριστώ.

Οι εικόνες διαδέχονται γρήγορα η μια την άλλη σαν κινηματογραφική ταινία. Πρωταγωνιστές της ταινίας μαζί με την μάνα και η γιαγιά.

Η παρουσία της γεμίζει την ψυχή μου και τα λόγια της ξυπνούν μέσα μου.

«Του παιδιού μου το παιδί, δυο φορές παιδί μου» Δεύτερη μάνα κι εκείνη, συμπαραστάτης στα δύσκολα και τα εύκολα. Στις λύπες και τις χαρές.

Με τα χέρια της διάπλατα ανοιγμένα, σα φτερούγες αετού, έτοιμη να μας προσφέρει την ασφάλειά τους.

Μια θλίψη με κυριεύει στη διαπίστωση ότι στη γιαγιά μου δώρο δεν έκανα ποτέ εκείνη την ημέρα.

«Η αγάπη μου ήταν δώρο».

Σαν ηλιαχτίδα ξεπετάγεται η σκέψη αυτή μέσα μου και ηρεμώ. Απότομα γυρνάω στο παρόν, μετά από ένα τρυφερό άγγιγμα της κόρης μου και της απαντώ.

Λουλούδια θέλω καρδιά μου, κι ένα λουλούδι να φέρεις και στη γιαγιά μαζί με την αγάπη σου, γιατί σαν μάνα κι εκείνη βρίσκεται κοντά σας.

Γιατί κάθε γιαγιά, σαν τη γιαγιά μου νιώθει και διάπλατα ανοίγει την αγκαλιά της να τυλίξει μέσα τα μονάκριβα παιδιά της. Μονάκριβη και ανεκτίμητη η γιορτή της δεύτερης Κυριακής του Μάη.

«Η γιορτή της μητέρας».

Μονάκριβη κι ανεκτίμητη η γιαγιά, η μάνα, η κόρη.

Όλες μια μορφή, μια θεά, μια πηγή.

Πηγή ζωής, πηγή στοργής, πηγή αστείρευτης αγάπης.

Β.Φ.

 

Ο ΠΕΤΡΟΠΟΛΕΜΟΣ

(Aπό το αρχείο του Λεωνίδα Kουτσουμπίνα)

Ένα αθώο παιδικό παιγνίδι, λέει κάποιο λεξικό. Εγώ διαφωνώ γιατί έζησα αυτή την εμπειρία ως μαθητής του δημοτικού σχολείου στο χωριό μου. Σαν ατομική προσπάθεια είναι αθώα. Η ομαδική όμως είναι αγωνιστική γιατί δίπλα σου έχεις τον αντίπαλο. Αν τώρα προσθέσεις 15-20 παιδιά του σχολείου από 12-18 χρονών θα καταλάβεις ότι το διπλανό σου δεν τον βλέπεις πλέον σαν αντίπαλο αλλά σαν συναγωνιστή.

Ο αντίπαλος δεν άργησε να επισημανθή. Τα παιδιά της γειτονικής κοινότητας κάθε χεινόπωρο λεηλατούσαν τους κήπους του χωριού κυρίως κατά τους μήνες Αύγουστο-Σεπτέμβριο. Ευκαιρία λοιπόν για δράση. Τα πρώτα επεισόδια άρχισαν με τη σύλληψη δύο αιχμαλώτων, ακολούθησε μια επίθεση των Ρωμπατινών που ύστερα από πολυήμερες διαπραγματεύσεις αφέθησαν ελεύθεροι οι αιχμάλωτοι.

Το επεισόδιο αυτό έγινε αιτία να οργανωθούν κι αυτοί και άρχισαν να μας προσβάλλουν από το λόφο του Σωτήρος. Τότε παραλίγο να χάσω το δεξί μου μάτι. Μια πέτρα πέρασε στο δεξί μου μάγουλο ξυστά και μόκοψε την άκρη του αυτιού! Συν τω χρόνω η οργάνωση του ... στρατού πλουτίζεται και με νέα όπλα. Τη σφεντόνα. Εν τω μεταξύ έφυγα για τον Πειραιά και διερωτώμαι σήμερα, ύστερα από 77 χρόνια γιατί αυτό το πολεμικό μένος εκδηλώνεται με την παραμικρή ευκαιρία σε τόσο μικρή ηλικία, τη στιγμή που όλοι εμείς οι συμμαθηταί και των δύο στρατόπεδων είμαστε καλοί φίλοι.

Κοιτάξτε τα παιδιά των Παλαιστινίων, προκαλούν τα μηχανοκίνητα των εβραίων πετροβολώντας τα. Αν τώρα θυμηθούμε και τα μέσα με τα οποία πολεμούσαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι που είχαν μηχανοκινήσει τον πετροπόλεμο με βαλίστρες καταπέλτες κλπ. Τότε το συμπέρασμα είναι ότι ο πετροπόλεμος έχει τη θέση του μέσα στις πολεμικές τέχνες.

 

Αναδιφώντας την ιστορία του τόπου μας

«ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ»

12-8-1984

 

Επιμέλεια: Αθανασίου Δέμου

«Προερχόμενος εκ περιηγήσεως ανά τας επαρχίας Κονίτσης, Λεσκοβικίου και Πρεμετής, αφίκετο την 7 Ιουλίου εις Βοστίναν η Αυτού Εξοχότης ο Γενικός Διοικητής Χιβζή Πασάς και την επομένην ανεχώρησεν. Επεθεώρησε δε αυτοπροσώπως τα τελεσθέντα έργα επί της δημοσία ςοδού από Χάνι Δελβίνου (μάλλον θα εννοεί Δελβινακίου) εις Βοστίναν και εξέφρασεν εις τους εργολάβους τα συγχαρητήριά του.

Το τμήμα τούτο περατούται εντός ολίγου. Το μόνον ενδιαφέρον ζήτημα είναι η ξηρασία της οποίας αποτέλεσμα υπήρξεν η καταστροφή των σπαρτών. Και είναι μεν αληθές, ότι ακόμη τα σπαρτά, τα σιτηρά δεν υψώθησαν, διότι οι κάτοικοι δεν έλαβον μέχρι τούδε ανάγκην να καταφύγωσιν εις αγοράς, αλλ’ όμως βραδύτερον δεν θα διαφύγωμεν τον κίνδυνον τούτον, αν και πιστεύεται, ότι αι υπάρχουσαι εναποθηκευμέναι ποσότητες δημητριακών καρπών, επαρκούσι να διαθρέψωσιν επί ολόκληρον έτος την Ήπειρον. Η τιμή του αραβοσίτου (καλαμβοκίου) είναι λεπτά 30. Τα μεμουργιέτα εισέτι δεν επωλήθησαν, ούτε υπάρχει ελπίς να πωληθώσι, διότι οι έμποροι εκείνοι, οι οποίοι έχουσιν ως επάγγελμα την ενοικίασιν των δεκάτων και ιμόρων ένεκα της βεβαιωμένης πλέον ελαττώσεως της εσοδείας, προσφέρουσι τιμάς πολύ κατωτέρας των προηγουμένων ετών. Επί παραδείγματι, εάν η Σωπική ενοικιάζετο προς 150 λίρας, εφέτος διά την ενοικίασιν ταύτην προσφέρεται ποσόν όχι ανώτερον των 70-90 λιρών οθωμανικών. Η κυβέρνησις δε απέναντι της τοιαύτης προσφοράς, η οποία σχεδόν το ήμισυ αποτελεί των προηγουμένων ενοικιάσεων απεφάσισεν, ως εγένετο γνωστόν, να μη προβή εις ενοικίασιν παρά να εισπράξη η ιδία το δέκατον και ίμορον δι’ ιδίων μεμούριδων και εις τινα μέρη προέβη ήδη εις τον διορισμόν τοιούτων.

Πολύ απασχολεί τας διαφόρους κοινότητας το ζήτημα της πληρωμής της στρατιωτικής φορολογίας (νιζαμέ). Ο μαλμουδίρης Πωγωνίου εξέδωκε διαταγήν προς τας δημογεροντίας, διά της οποίας ώριζεν όπως πληρώσαντες το δέκατον πέμπτον και συνέταξαν τα δευτέρια των σύμφωνα με την διαταγήν ταύτην.

Ενώ, δε τα πάντα ήσαν έτοιμα, εξεδόθη νέα διαταγή διά της οποίας οι υπαγόμενοι εις στρατιωτικήν φορολογίαν δέον να υπαχθώσιν εις κατηγορίας ήτοι, άλλοι να πληρώνωσι 80 γρόσια, άλλοι 60 γρ. και άλλοι ολιγώτερον. Το μέτρον τούτο δικαίως επέφερεν μεγάλην σύγχυσιν και έριδας. Επιάσθηκαν πολλαί κοινότητες και έγιναν μαλλιά κουβάρια. Έκαστος διαμαρτύρεται ότι δεν είναι διά την πρώτην, αλλά διά την εσχάτην τάξιν και ούτω καθεξής. Το δε αποτέλεσμα είναι ότι, κατόπιν τοιούτων ερίδων, διαιρούνται εις δύο στρατόπεδα και καταφεύγουν προς επίλυσιν της διαφοράς αυτών εις Βοστίναν. Εξοδεύουν οι μεν, εξοδεύουν οι δε και εξαντλούν τας εις κακήν κατάστασιν ευρισκομένας κοινότητας.

Άπορον δε εις ημάς είναι πώς ο καϊμακάμης Πωγωνίου Σαλή Μπέης, ο οποίος ομολογουμένως πολλής τιμής και σεβασμού απολαμβάνει καθ’ όλη την επαρχίαν, δεν ηδυνήθη να προΐδη τούτο και να προλάβη τοιαύτας συνεπείας, αι οποίαι αποβαίνουσι πάντοτε προς ζημίαν των ευπειθών υπηκόων του φιλολάου Σουλτάνου.

Ευχήςέργον ήθελεν είσθε εάν ο Σαλή Μπέης προσεπάθη εις το μέλλον να μη αφήνη τας κοινότητας να διαιρώνται και να καταφεύγωσιν εις μέσα επιβλαβή, όταν δε παρουσιάζωνται αυτώ τοιαύτα ζητήματα να τα επιλύη σύμφωνα, με το πνεύμα των Αυτοκρατορικών νόμων και της υψηλής βουλήσεως του Κυρίαρχου Σουλτάνου και ουδέποτε κατά τας συμπαθείας, τας οποίας έχει προς την μίαν ή την άλλην μερίδα διά τούτον ή εκείνον τον λόγον.

 

ΔΟΛΟ - ΠΩΓΩΝΙΑΝΗ: ΧΑΡΑΔΡΑ ΚΟΥΒΑΡΑ

(εύκολο, 45 λ.- 1 ώρα)

(Aπόσπασμα από το ένθετο της εφημερίδας «TA NEA»

«ΔYTIKO ZAΓOPI - ΠΩΓΩNI»

Πρόκειται για το πιο γνωστό και πολυσύχναστο μονοπάτι στην περιοχή του Πωγωνίου, τον μοναδικό δρόμο σύνδεσης του Δολού με την Πωγωνιανή παλιά. Μπορείτε να ξεκινήσετε είτε από το Δολό είτε από την Πωγωνιανή όπου το μονοπάτι είναι σηματοδοτημένο και η αφετηρία του βρίσκεται στο συνοριακό τμήμα στο κέντρο του χωριού, όπου υπάρχει και πινακίδα. Ξεκινώντας από το Δολό, λίγο έξω από το χωριό σταθείτε δίπλα σε ένα ξωκκλήσι πάνω ακριβώς από τη χαράδρα, στο σημείο όπου γινόταν ο αποχαιρετισμός των ξενιτεμένων. Από εδώ έφευγαν και τους περίμεναν ώσπου να φτάσουν στην απέναντι κορυφή με πορεία προς την Πωγωνιανή, τη Βόρεια Ήπειρο και τα Βαλκάνια και τους έγνεφαν από μακριά. Η αφετηρία του μονοπατιού από το Δολό βρίσκεται 800 μ. έξω από το χωριό, όπου και στον κεντρικό δρόμο θα βρείτε πλακοστρωμένο μονοπάτι. Έπειτα από πορεία που διασχίζει δενδρώδη κυρίως βλάστηση από βελανιδιές, θα βρεθείτε ύστερα από 5 λεπτά στο γεφύρι της Νοννούλως και τον παλιό νερόμυλο του Δολού. Βρίσκεστε στην αρχή της χαράδρας στη θέση Μύλος στο Ξυλογέφυρο και συγκεκριμένα συνεχίζετε με κατεύθυνση από Βορρά προς Νότον μέχρι τη θέση Χαλάσματα, όπου παίρνει περισσότερο δυτική κατεύθυνση ως τους Μύλους στα Παρακάτωνα. Περνάτε το ποτάμι και πορεύεστε προς το βάθος του φαραγγιού του Κουβαρά. Μέσα από οργιώδη βλάστηση που σχηματίζει φυσικές στοές από οξιές, βελανιδιές, πλατάνια, συνεχίζετε πλάι στο ποτάμι του Κουβαρά, το οποίο δέχεται τους φθινοπωρινούς, τους χειμωνιάτικους και τους ανοιξιάτικους μήνες τα νερά των πηγών του από τη Νεμέρτσικα ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες είναι ξεροπόταμο, έως το γιοφύρι και μετά φυσικές «πισίνες» που προσφέρονται τους καλοκαιρνούς μήνες για μια δροσερή βουτιά. Έπειτα από πορεία 45 λεπτών έως 1 ώρας θα βρεθείτε στην Πωγωνιανή.

 

Επιμέλεια αναδημοσίευσης

Σωκράτης Μιχ. Οικονόμου

 

ΝΕΟ ΔΙΚΤΥΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ 

Σε αντικατάσταση του παλαιού δικτύου ύδρευσης από τις Δρυμάδες προχωρά το κοινοτικό μας συμβούλιο και οι εργασίες βρίσκονται ήδη στην ολοκλήρωσή τους. Απαραίτητη η αντικατάσταση του πεπαλαιωμένου δικτύου. Τώρα θα έχουμε περισσότερο και οικονομικότερο (λόγω της φυσικής ροής) νερό. Οι τρεις πηγές ύδρευσης που σήμερα διαθέτουμε μας εξασφαλίζουν πλούσιο και αρίστης ποιότητας νερό. Κάτι που οι παλιότεροι ούτε στο όνειρό τους δε θα το φαντάζονταν. Αυτά βέβαια είναι τα αποτελέσματα του πολιτισμού.

(Και μια υπενθύμιση. Όπως κάθε χρόνο, πρέπει η κοινότητα να φροντίσει, εάν ήδη δεν έχει γίνει, για τον καθαρισμό και απολύμανση της δεξαμενής.) 

 

ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΠΙΤΙΩΝ

 

Πολύ ευχάριστη εικόνα να βλέπεις ανοιγμένες εξώπορτες, οικοδομικά υλικά και τον Πάνο με τους μαστόρους να δίνει ζωή και να ομορφαίνει τα πατρικά μας.  Ευχάριστη και παράλληλα αισιόδοξη νότα η μουσική που εκπέμπει το τσοκάνισμα των μαστόρων. Μεταδίδουν σιγουριά, κάνουν παρέα και προσφέρουν οποιαδήποτε βοήθεια στους χωριανούς. Τους νοιώθουμε πλέον σαν δικούς μας ανθρώπους, σαν χωριανούς μας, γιατί με τις πράξεις τους δε μας έδωσαν το δικαίωμα να σκεφτούμε κάτι αντίθετο. Το ίδιο νομίζω νοιώθουν κι αυτοί για μας.

 

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ ΧΑΛΑΖΙ

 

Και ενώ όλα βρίσκονταν σε πλήρη βλάστηση και ανθοφορία, δέντρα, αμπέλια και κηπευτικά, ένα ξαφνικό μπουρίνι, μια δυνατή χαλαζόπτωση, που όμοια της είχαν πολλά χρόνια να ξαναδούν ακόμη και οι παλιότεροι, έφερε την καταστροφή. Όλες οι καλλιέργειες  μέσα σε λίγα λεπτά καταστράφηκαν. Αναγκάστηκαν οι χωριανοί μας να αντικαταστήσουν τουλάχιστον τα κηπευτικά τους. Κατά τα άλλα για αυτή τη χρονιά δεν πρόκειται να γευτούμε ντόπιο φρούτο. Αυτά βλέπουν και οι αγρότες μας και τα εγκατέλειψαν.

 

ΟΙ  ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ  ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ

 

Δεν μπήκε καλά-καλά το καλοκαίρι κα οι φωτιές έκαναν την εμφάνισή τους. Ελπίζω να μη δούμε κι εφέτος την καταστροφή που έγινε πέρυσι. Αλλά προφανώς οι ευχές δε βοηθάνε.

Είναι γνωστό πως η πρώτη εμφάνιση της φωτιάς (ανάφλεξη), οφείλεται κατά ποσοστό 99% σε ανάφλεξη της φυσικής ύλης, π.χ. ξερά χόρτα, φύλλα, κλαδιά κ.λ.π.

Η δημιουργία επομένως ζωνών καθαρισμού (αντιπυρηνικής ζώνης) γύρω από τους κατοικημένους χώρους θα συμβάλλει αποτελεσματικά στην ανακοπή της. Απαιτείται λοιπόν ο καλός καθαρισμός και η πλήρης απομάκρυνση χόρτων και σκουπιδιών γύρω-γύρω από τα σπίτια μας και τα σοκάκια μας. (ήδη η κοινότητα έκανε τον πρώτο καθαρισμό των σοκακιών μας).  Επίσης  πρέπει να αποφεύγετε  το κάψιμο σκουπιδιών και ξερών χόρτων και φυσικά το πέταμα των αναμμένων τσιγάρων. Ας προσέξουμε λοιπόν τουλάχιστον  τη γύρω περιοχή των σπιτιών μας , για να περάσουμε ένα  ξέγνοιαστο καλοκαίρι.

Όσο για τις δασικές πυρκαγιές, ο ιδεώδης στόχος είναι κι εδώ η πρόληψη. Οι δασικές πυρκαγιές μπορεί να προκληθούν από φυσικά αίτια (π.χ. κεραυνό),ή από ανθρώπινες δραστηριότητες (ο μεγαλύτερος και συχνότερος τρόπος). Σε κάθε περίπτωση όλοι μας, αλλά περισσότερο η πολιτεία πρέπει να αγρυπνεί και για την προστασία των πολιτών με προληπτική οργάνωση και μέτρα αντιμετώπισης όπως π.χ. διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων.

 

ΤΟ ΓΡΑΜΜΟΦΩΝΟ ΚΑΙ Ο ... ΑΤΤΙΚ

(ΘΡΑΝΙΑ ΓΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΟΣΗ)

TOY ΔHM. ΠOTΣH

Γυρίζοντας νοσταλγικά στα περασμένα, δε θυμούμαι μόνο τ’ αγαπημένα μας πρόσωπα, τον παλιό όμορφο και ήρεμο καιρό στο χωριό μας, με τις γραφικές του γειτονιές και ρούγες και τα χιλιοτραγουδισμένα δημοτικά τραγούδια μας στους γάμους, στα πανηγύρια και στα γλέντια. Σήμερα θυμήθηκα και κάτι σπουδαίο, που ποτέ δεν το είχα γράψει. Ποιο είναι αυτό; Ποιο άλλο από το πρώτο γραμμόφωνο στο χωριό μας! Ήμουνα τότε στο Δημοτικό τετάρτη τάξη, αν θυμούμαι καλά, με δάσκαλο τον μακαρίτη Σπύρο Παγούνη, υπέροχος χωριανός και εξαίρετος εκπαιδευτικός.

Μια μέρα προτού σχολάσουμε μας είπε τα εξής: «Το απόγευμα δεν θα κάνουμε μάθημα! Μόλις κτυπήσει το καμπανάκι του σχολείου θάρθετε όλοι εδώ, και θα πάμε μια επίσκεψη στο σπίτι ενός χωριανού μας, πούρθε απ’ την Αμερική ν’ ακούσουμε τραγούδια απ’ το γραμμόφωνό του». Χαρές και χειροκροτήματα. Έτσι και έγινε και συντεταγμένοι όλοι, αγόρια και κορίτσια με πρώτον τον δάσκαλο, φτάνουμε στο σπίτι της Κατερίνας του Μήτσκαρη. Μια μεγάλη στενόμακρη αυλή και από πάνω μια ωραία πελώρια κληματαριά, κράταγε τον ίσκιο. Δεξιά και αριστερά λίγες καρέκλες και πολλά μακριά σκαμνιά και στη μέση ένα τετράγωνο ξύλινο τραπέζι όπου επάνω είχε ένα τετράγωνο μαύρο κουτί! Μας υποδέχτηκαν η μάλε Κατερίνα, ο γιος της Λουκάς, που είχε έρθει απ’ την Αμερική, και ο άλλος αδελφός του ο Γρηγόρης. Τον λόγο πρώτη πήρε η μάλε Κατερίνα και είπε: «Δάσκαλε, πρώτα θα κεραστείτε όλοι σας, για το καλοσώρισμα του Λουκά μου, και μετά πες εσύ τα δικά σου»...

Μπήκε στο σπίτι η μάλε Κατερίνα με τον Γρηγόρη και μετά από λίγο γύρισαν φορτωμένοι με έναν «καπαρέ» δίσκο μεγάλον με χερούλια και επάνω ένα μαστραπά γεμάτο νερό και καμιά δεκαριά άδεια νερό πότηρα! Ο Γρηγόρης κρατούσε στα χέρια μια τετράγωνη ξύλινη κάσα γεμάτη λουκούμια... κόκκινα μεγάλα. Κεραστήκαμε όλοι και ευχηθήκαμε στο Λουκά το καλοσώρισε (κατ’ εντολή του δάσκαλου), ο οποίος είπε αρκετά καλά λόγια, για τον ταξιδευόμενον και επαίνους, αλλά και παραδείγματα για μας τα παιδιά.

Μετά ο Λουκάς είπε στον αδελφό του Γρηγόρη να του φέρει το χωνί του γραμμοφώνου, τις πλάκες μαζί με τις «μύτες» της βελόνες του γραμμοφώνου. Άνοιξε το μαύρο κουτί και είδαμε ότι ήταν γεμάτο μέχρι επάνω, δεξιά είχε ένα σαν μπράτσο που κουνιώταν, όταν (το χρειάζονταν) δεξιά και αριστερά και στην κορυφή μια στρογγυλή κεφαλή που από την κάτω μεριά ήτανε γεμάτη τρύπες, σαν «ντριμόνι» για να βγαίνει η φωνή, και από εμπρός το μηχάνημα! Μετά τοποθέτησε το τεράστιο χωνί, πήρε απ’ το φάκελο μια στρόγγυλη μαύρη πλάκα, και την έβαλε επάνω στη βάση του γραμμοφώνου που ήταν στρωμένη με πράσινη τσόχα, έβαλε στην κεφαλή την βελόνα, πάτησε ένα κουμπί και η πλάκα άρχισε να παίρνει στροφές. Ο πρώτος ήχος που ήρθε στ’ αυτιά μας ήταν χού-χού-χού! Αμέσως το τραγούδι: «Μη με στέλνεις μάνα στην Αμερική γιατί θα μαραζώσω και θα μείνω κει». Τα χειροκροτήματα πρώτα του δάσκαλου και μετά όλων μας πήγαιναν βροχή, καθώς και οι απορίες μας, πώς βγαίνει η φωνή απ’ εκεί μέσα;...».

Με τα τραγούδια, τις φωνές και το χορό μας, ξεσηκώσαμε και άλλους χωριανούς και η αυλή γέμισε. Πιστεύω να θυμάμαι μερικά τραγούδια που άκουσα και τα γράφω για την ιστορία του χωριού μου: Το δεύτερο τραγούδι ήταν: «Στέλλα μωρ Στέλλα κακιά κοπέλα πώς το’ κανες αυτό, παράτησες τον άντρα σου μωρ Στέλλα, και πήρες δασικό». Ακολούθησαν: «Η Έλλη θέλει σκότωμα με δίκοπο μαχαίρι». Το «γελεκάκι που φορείς εγώ τόχω ραμμένο» το «Με πήρε ο ύπνος και έγυρα στου καραβιού την πλώρη» και τελείωσε η πρώτη όψη της πλάκας με διάφορα Πωγωνήσια τραγούδια. Ο Λουκάς γύρισε την πλάκα απ’ την άλλη μεριά και πάλι στην αρχή το χου-χου και μετά μια γυναικεία ωραία φωνή ακούστηκε να τραγουδά: «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία σ’ αγαπώ γιατί είσαι εσύ». Και το δεύτερο: «αν παρήλθων οι χρόνοι εκείνοι των ερώτων φαιδρά εποχή.... κ.τ.λ».

Μ’ ένα νόημα ο δάσκαλός μας είπε στον Λουκά να σταματήσει το γραμμόφωνο, γιατί τα τραγούδια αυτά, που τα τραγουδάει η Νινή Ζαχά είναι του Aττίκ και τα παιδιά δεν τα καταλαβαίνουν. Πάντως σας ευχαριστούμε όλους σας, για την περιποίηση που μας κάνατε και τα παιδιά κάτι μάθανε και εγώ αύριο, θα τους εξηγήσω και άλλα πράγματα για το γραμμόφωνο και για τον Αττίκ!

Ένας περίεργος συμμαθητής μου (όπως πάντα έκανε) ρώτησε τον δάσκαλο:

– Κύριε-κύριε, Τούρκος είναι ο Αττίκ;

– Όχι! Ούτε Τούρκος, ούτε γύφτος, ούτε βλάχος!

Είναι διάσημος μουσικοσυνθέτης και Έλληνας και χαμογελώντας, τράβηξε χαϊδευτικά το αυτί του μαθητή.

Πράγματι ο μακαρίτης Σπύρο Παγούνης, ήτανε ένας πραγματικός εκπαιδευτικός και υπέροχος χωριανός.

Μας έμαθε γράμματα σ’ ένα άψυχο τετράδιο και σε μια μαύρη πλάκα με το κοντύλι και το μελάνι, με την πένα, εκείνα τα χρόνια από το 1935-1940. Αιωνία σου η μνήμη αγαπητέ μου δάσκαλε.

 

Mερικά χρόνια πριν...

 

Xορευτικό του Δολού. Διακρίνονται από αριστερά: Φωτόπουλος Mήτσος, Ξεσφίγγης Γιάννης, Bαλλερά Mαρία, Tσάμη Nτίνα (μαθήτρια Tαπητουργικής σχολής μας), Kωσταρά Aικατερίνη, μαθήτρια σχολής, Kωσταρά Έλλη, μαθήτρια σχολής, Mπακόλα Mαρία, Λιόλιου Eλεονόρα, Φούκου Bάσω.

(Aπό το αρχείο του Xριστόφορου Tσάμη).

 

Η ηλεκτρονική επικοινωνία μας

   

Στα e-mail της εφημερίδας μας ( Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε και doliotika @yahoo.gr) λάβαμε μηνύματα από χωριανούς και Πωγωνήσιους γενικότερα:

– Από τον Χάρρυ Ζέρβα από την Αμερική, που δωρίζει το ποσό των 1000 $ για τη νεολαία του Δολού, προκειμένου να αποπερατωθεί η κατασκευή του γηπέδου 5Χ5 στο χωριό μας. Τον ευχαριστούμε θερμά και ελπίζουμε να τον μιμηθούν και άλλοι, ώστε να ολοκληρωθούν οι εργασίες του γηπέδου και να αποδοθεί στη νεολαία μας που το αξίζει.

– Από τον Θανάση Παπαϊωάννου  από τη Θεσσαλονίκη, που γεννημένος στο Δολό, έφυγε μικρός, αλλά δεν ξεχνά το χωριό μας και γίνεται συνδρομητής της εφημερίδας για να μαθαίνει τα νέα του χωριού μας. Τον καλωσορίζουμε και ελπίζουμε να τον δούμε και στο χωριό κάποιο καλοκαίρι.

– Από τον Κώστα Φούκη από τη Γερμανία, που τον ευχαριστούμε για τα καλά και ενθαρρυντικά του λόγια και μας ζητά λόγω του κόστους αποστολής της εφημερίδας να μη τη στέλνουμε στο εξωτερικό, τουλάχιστον για τον ίδιο. Θα διαφωνήσουμε όμως, γιατί πιστεύουμε ότι περισσότερο από όλους οι ξενιτεμένοι μας έχουν μεγαλύτερη ανάγκη να έχουν την έντυπη μορφή παρά την ηλεκτρονική. Εξ άλλου είναι αρκετοί που δεν κάνουν χρήση του internet, ώστε να διαβάζουν από εκεί την εφημερίδα μας και πιστεύουμε ότι νοιώθουν διαφορετικά όταν κρατούν το έντυπο των «Δολιώτικων», είναι σαν να βρίσκονται μαζί μας.

Επίσης στο βιβλίο επισκεπτών της ιστοσελίδας μας, παίρνουμε μηνύματα, που μας ενθαρρύνουν για τη συνέχιση και συνάμα τη βελτίωση του site, καθώς επίσης και ευχές για τις γιορτές του Πάσχα, όπως τελευταία από τους:

– Φάνη Φούκη από την Αθήνα

– Βαγγέλη Γκόγκο από την Αθήνα από το pogoniani. blogspot.com

– Δημήτρη Φούκο από τη Θεσσαλονίκη

Τους ευχαριστούμε όλους!

                                            

 

Στην Αθήνα 27 Απριλίου 2009

Εγκαινιάστηκε η έκθεση ζωγραφικής και ψηφιδωτού του Γιάννη Κολέφα

Η έκθεση ζωγραφικής και ψηφιδωτού με έργα του Γιάννη Κολέφα εγκαινιάστηκε στην Γκαλερί Αργώ, στο Κολωνάκι. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 16 Μαΐου και θα είναι ανοικτή για το κοινό από Τρίτη έως Παρασκευή 10 το πρωί με 2 το μεσημέρι και από τις 6 το απόγευμα έως τις 9 το βράδυ και το Σάββατο από τις 10 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι.

Ο Γιάννης Κολέφας γεννήθηκε στο Σταυροσκιάδι του Πωγωνίου το 1927 και σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας στο εργαστήρι του Γιάννη Μόραλη. Με υποτροφία του Ιταλικού Κράτους συνέχισε τις σπουδές του στηνΑκαδημία Καλών Τεχνών της Φλωρεντίας, ενώ με υποτροφία του ΙΚΥ έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη ζωγραφική, την τεχνική και την αποκατάσταση του ψηφιδωτού στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Ραβέννας. Υπήρξε μάλιστα ο πρώτος και μοναδικός για ένα διάστημα συντηρητής των ψηφιδωτών που βρίσκονται στην Ελλάδα, ενώ δίδαξε στην Σχολή Συντηρητών του Βυζαντινού Μουσείου και στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου και εξελέγη Επίκουρος Καθηγητής το 1984. Πέθανε στην Αθήνα το 1986.

Για τον Γιάννη Κολέφα, ο Αθανάσιος Παλιούρας, Ομότιμος Καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, έχει πει, ότι «στα τελευταία του έργα ανακάλυψε τις νέες ορίζουσες της ψυχής του. Άγγιξε πλέον το κλασσικό», ενώ ο Διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης από το 1949 έως το 1969 κ. Μαρίνος Καλλιγάς είχε πει, ότι «κατέθεσε στο έργο του την ευαισθησία του με καθαρότητα και εντιμότητα».

 

ΡΗΤΑ - ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ - ΓΝΩΜΙΚΑ - ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΜΠΕΤΖΙΟΥ

 (Νέα Υόρκη 2005)

12ο

l «Ες αύριον τα σπουδαία» αύριο τα λέμε καλύτερα.

l «Εις οιωνός άριστος αμύνεσθαι περί πάτρις»» Η πλέον άριστη μαντεία για την νίκη είναι ν’ αμύνεσαι για την πατρίδα σου.

l «Εις τα εξ ων συνετέθη». Διαλύθηκε κι’ έγινε κομμάτια.

l «Εις τας αγκάλας του Μορφέως».. Βρίσκεται σε βαθύ ύπνο.

l «Εις τας αιωνίους μονάς». Στον άλλο κόσμο.

l «Εις τας δυσμάς του βίου του». Στο τέλος της ζωής του – στα γεράματα.

l «Εις την διαπασών». Σε μεγάλη ένταση της μουσικής.

l «Εις το διηνεκές». Για πάντα.

l «Εις το εγγύς μέλλον». Κάτι που θα γίνει προσεχώς.

l «Εις το έλεος του Θεού». Χωρίς βοβήθεια ή ανθρώπινη συμπαράσταση.

l «Εις το πυρ το εξώτερον». Σε φοβερή κόλαση.

l «Εις τον αιώνα τον άπαντα». Για πάντα.

l «Εις τον κάλαθον των αχρήστων». Στα άχρηστα – στα σκουπίδια.

l «Εις ώτα μη ακουόντων». Σε ανθρώπους που αρνούνται να ακούσουν.

l «Εκ διαμέτρου αντίθετος». Εντελώς αντίθετος από κάποιον άλλον.

l «Έκαναν πηγαδάκι». Πρόχειρη συνάντηση μιας παρέας για κουβέντα.

l «Έκανε την τρίχα τριχιά». Κάποιος που μεγαλοποιεί ένα ζήτημα και το κάνει υπερβολικό.

l «Έκαστος εφ’ ω ετάχθη». Καθ’ ένας στο στοιχείο του.

l «Εκεί που είσαι ήμουνα κι’ εδώ που είμαι θάρθεις». Το λέμε στους νέους που καυχόνται στους μεγαλύτερους για τις νεανικές τους δραστηριότητες.

l «Έλα παππού να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου». Το λέμε σ’ αυτόν που προσπαθεί να δείξει ότι ξέρει περισσότερα απ’ αυτόν που τον δίδαξε.

l «Εκεί που μας χρωστούσανε μας πήραν και το βόδι». Το λέμε για κάποιον, που ενώ είναι υποχρεωμένος σε μας έχει επιπλέον κι’ απαράδεκτες απαιτήσεις.

l «Έλαβε σάρκα και οστά». Κάτι που έγινε πραγματικότητα μετά από πολλές προσπάθειες

l «Έλαμψε διά της απουσίας του». Απουσίασε επιδεικτικά από κάποιο μέρος.

(Συνεχίζεται)

ΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΜΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

Eπιμέλεια: ΔΗΜ. ΠΟΤΣΗ

 

TOY ΛABΩMENOY KΛEΦTH

 

Σαράντα κλέφτες είμασταν, σαράντα δυο νομάτοι,

όλα έναν όρκο κάναμαν μεσ’ στ’ άγιο το Βαγγέλιο.

«Αν αρρωστήσει ο σύντροφος να τον φυλάν οι άλλοι».

Ήρθε καιρός κι αρρώστησεν ο δόλιος μας ο πρώτος·

σαράντα μέρες κάναμαν, σαράντα μερονύχτια,

συνδυό, συντρειςκουβέντιαζαν, συνπέντε κουβεντιάζουν:

– Παιδιά να τον αφήσουμε το δόλιο μας τον πρώτο.

Κι’ αυτός, ο δόλιος, τους άκουσε, τους κράζει και τους λέει:

– Παιδιά μ’ να μη μ’ αφίκετε στον έρημο τον τόπο,

βγαίνουν τ’ αρκούδια και με σκιούν, οι λύκοι και με τρώγουν,

μον’ πάρτε με και σύρτε με ψηλά σ’ εκείνη τη ράχη,

που ’ναι τα πεύκα τα ψηλά κι’ οι μαρμαρένιες βρύσες.

Σκάψτε πλατιά, σκάψτε βαθειά, ίσια για δυο νομάτους

και στη δεξιά μου τη μεριά αφίστε παραθύρι

να στέκω ορθός να πολεμώ και δίπλα να γιομίζω,

να ’ρχονται τα κλεφτόπουλα να με καλημεράνε,

να μπαινοβγαίνουν τα πουλιά, της άνοιξης τ’ αηδόνια,

να λέω πως ήρθε η άνοιξη, ήρθε το καλοκαίρι.

 

ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΒΑΡΛΑΑΜ

 

(Πρόκειται για τη Μονή Βαρλαάμ Μετεώρων)

Εσείς πουλιά του Γρεβενιού κι αηδόνια του Μετσόβου.

Εσείς καλά τον ξέρετε αυτόν τον παπα-Θύμιο

που ήταν μικρός στα γάμματα μικρός στα πινακίδια

και τώρα στα γεράματα εβγήκε πρώτος κλέφτης.

Όλα τα κάστρα πάτησε κι’ όλα τα μοναστήρια

και του Βαρλάμη το κελλί δεν μπόρει να πατήσει,

τι ήταν ψηλά σε μάρμαρο ψηλά σ’ ένα λιθάρι,

το γούμενο εφώναξε το γούμενο φωνάζει

– Κατέβα κάτω γούμενε να μας ξεμολογήσεις,

κι’ έχουμε ένα άρρωστο βαριά για να πεθάνει.

 

ΞΕΝΙΤΗΣ ΞΕΝΙΤΕΥΤΗΚΕ

 

Ξενίτης ξενιτεύτηκε πολύ μακριά στα ξένα.

Καλό να είναι το παίσιμο, καλός και ο ερχομός του!

Να φέρει χίλια φούρφουλα και πεντακόσια γρόσια,

να φέρει και άλογο καλό με τη χρυσή του σέλα

σέλα ν’ αξίζει εκατό και το άλογό του χίλια,

και τα σκαλπατήματα δυο, τρεις χιλιάδες γρόσια.

Στην πόλη, την Πολύτσιανη και στη μεγάλη πόλη

που κοσκινίζουν το φλωρί και πέφτει το λαγάρι

και τα απολαγαρίσματα τα δένουν στο μαντίλι,

με το μαντίλι στο λαιμό και τ’ άλογο στους κάμπους.

 

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΝΤΟΥΝΙΑ

 

Χαρήτε νιοι τις όμορφες και νιες τα παλληκάρια

κι’ εσείς οι χαμογέροντες χαρήτε τα παιδιά σας

σαν τ’ όνειρο που είδα ψες, κοντά να ξημερώσει,

έτσι είναι τούτος ο ντουνιάς, ο ψεύτικος ο κόσμος.

Σ’ αυτόν τον κόσμο που είμαστε, άλλοι τον είχαν πρώτα

σ’ εμάς τον παραδώσανε κι’ άλλοι τον καρτερούνε.

Καλότυχα είναι τα βουνά, ποτέ τους δεν γερνάνε,

το καλοκαίρι πράσινα και το χειμώνα χιόνι,

και καρτερούν την άνοιξη, τ’ όμορφο καλοκαίρι

να μπουμπουκιάσουν τα κλαριά, ν’ ανοίξουνε τα δέντρα

να βγουν και τα βλαχόπουλα λαλώντας τις φλογέρες.

Aναμνήσεις

 


 

Στην απόφασή μου να δημιουργήσω με το Άλμπουμ ένα DVD (Slide Show) έπρεπε να μετατρέψω όλο το υλικό και επίσης να προσθέσω και άλλο από αυτούς που μου έστειλαν, ή που υποτίθεται ότι θα μου στείλουν, γι’ αυτό και ξαναεργάζομαι σε όλο το φωτογραφικό υλικό.

Σήμερα εργάζομαι στην σελίδα 158, στην παρακάτω φωτογραφία.

Πανηγύρι 1950... Όλο το Δολό!

Όλο το Δολό; 50 άνθρωποι και δύο Ιερείς, ο παπα-Βασίλης της Πωγωνιανής και ο των Δρυμάδων του οποίου το όνομα δεν γνωρίζω.

Σταμάτησα και άρχισα να κοιτάζω όλα αυτά τα αγαπητά πρόσωπα με τα οποία έζησα περίπου 30 χρόνια από την ζωή μου μαζί τους, προσπαθώντας να αναλογιστώ την τότε κατάντια του χωριού μας και αυτών των ανθρώπων.

Γύρισαν από τον εκπατρισμό στο χωριό τους, στα σπίτια τους.

Χωριό άδειο, σπίτια ρημαγμένα. Κόσμος φτωχός που ζούσε με τα χωράφια και το σιτάρι, το αμπέλι με το σταφύλι, το κρασί και το ρακί, τα γίδια και τα πρόβατα με το γάλα, το τυρί, το μαλλί και το κρέας, τα βόδια για το χωράφι, τα γομάρια για τις μεταφορές τις κότες με τα αυγά, τους κήπους για τις πατάτες, τα κρομμύδια και τα σκόρδα κλπ. Τώρα; Τίποτε! Γερόντοι όπως ο πατέρας μου και η μάνα μου, έπρεπε να ξαναρχίσουν καινούργιο νοικοκυριό. Το κράτος όταν τους εκπάτρισε σάρωσε κάθε τι ζωντανό που υπήρχε για να μη βρίσκουν οι επαναστάτες καταφύγιο στον τόπο μας. Οι άνθρωποι αυτοί έζησαν στα Γιάννενα πρόσφυγες σε στρατιωτικές κατασκηνώσεις ή σε διάφορα δωμάτια εδώ και εκεί υπό τις πιο ελεεινές συνθήκες. Εκείνο που ήθελαν ήταν να γυρίσουν στο χωριό τους, στα σπίτια τους, στο τζάκι τους, στο χαλέ τους κι ας μην είχαν τίποτα.

Είχε ο Θεός γι’ αυτούς!

Η ελπίδα και η αντοχή, ποτέ δεν έλειψε. Άλλωστε δεν ήταν ο πρώτος πόλεμος για τους πιο πολλούς. Έζησαν με τους Τούρκους, πέρασαν τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ε, κάπως θα τα καταφέρουν ώσπου να πεθάνουν. Άλλωστε τι άλλο μπορούσαν να κάνουν; Παρόλο που τα χρόνια του πολέμου της Κατοχής, της επανάστασης ήταν πολύ άσχημα, η κατάσταση της δεκαετίας του 50 ήταν απογοητευτική.

Το χωριό ρήμαξε κυριολεκτικά, μόνο αυτοί οι γερόντοι ήταν στο χωριό. Αργότερα γύρισαν και από την Αθήνα μερικοί ακόμη όπως και με μεγάλες προσπάθειες εγκαταστάθηκαν ορισμένες οικογένειες με παιδιά οπότε άρχισε να λειτουργεί το σκολειό και η εκκλησία με μόνιμο ιερέα και δάσκαλο. (Έπρεπε να υπάρχουν 12 παιδιά για να διαθέσει το Κράτος ιερέα και δάσκαλο).

Στην φωτογραφία είναι οι προπαπούδες και παπούδες της σημερινής γενιάς.

Δεν γνωρίζω εάν οι νεώτεροι Δολιώτες ασχολούνται με τέτοια θέματα για να τους δοθεί η ευκαιρία να γνωρίσουν την Ιστορία του τόπου των και των προγόνων των. Γι’ αυτούς, εμείς που ασχολούμαστε με το παρελθόν, ίσως να είμαστε αναχρονιστικοί και νοσταλγοί μιας γενιάς που δεν υφίσταται πλέον, πλην όμως προσωπικά, πάντα αισθάνομαι την ανάγκη να ασχολούμα και να αναπολώ εκείνον τον κόσμο από τον οποίον έχω τις πιο όμορφες αναμνήσεις της ζωής μου, ελπίζοντας πως και άλλοι από μας που ζήσαμε μαζί, να αισθάνονται το ίδιο.

Όπως μας λέγει ο αγαπητός Νίκος Υφαντής στο βιβλίο του «Το Δολό στο Πωγώνι», χρειάστηκαν 1000 ολόκληρα χρόνια για να φτιάξουν το Δολό οι πρόγονοί μας, όπως το βρήκαμε εμείς από τους προγόνους μας της φωτογραφίας, πήρε όμως μόνο λίγα χρόνια να ρημάξει. Ένας ολόκληρος πολιτισμός, ανεξάρτητα τι ήταν, έσβησε για πάντα. Μια συνήθεια ζωής με δυνατές βασικές οικογένειες του χωριού με όμορφα ήθη και έθιμα εξέλειπαν από το χωριό. Όλα αλλοιώθηκαν. Οι γιορτές, τα πανηγύρια άλλαξαν.

Οι χωριανοί μας δημιούργησαν συνθήκες στις διάφορες πόλεις που ζουν για να κρατήσουν ότι μπορούν από τα ήθη και έθιμα του χωριού μας με διάφορες γιορτές και συγκεντρώσεις. Τα τραγούδια και η μουσική άλλαξαν και έγιναν πανελλαδικά. Οι μουσικοί του τόπου δεν γνωρίζουν την μουσική μας όπως την ξέραμε εμείς. Οι νέοι έμαθαν να αρέσουν ότι ακούν χωρίς να γνωρίζουν την τόσο όμορφη μουσική του Πωγωνίου. Οι Πωγωνήσιοι τραγουδούσαν και χόρευαν με την μουσική εκείνη που εξέφραζε τον πόνο της ξενιτιάς και του χωρισμού. Δυστυχώς οι σημερινοί μουσικοί δεν κατόρθωσαν να διασώσουν εκείνη την όμορφη τέχνη του Πωγωνίσου τραγουδιού. Σήμερα ακούμε τον τραγουδιστή να τραγουδάει ένα στίχο, τον κλαρινίστα να επαναλαμβάνει και ούτω καθεξής, συνέχεια ο ίδιος σκοπός. Πού είναι εκείνα τα γυρίσματα που για ώρες ατέλειωτες έπαιζαν οι κλαρινίστες της εποχής;

Ο Πωγωνίσιος όταν τραγουδούσε, ξέφευγε από την βασική μουσική ανεβάζοντας σε ψηλότερες νότες το τραγούδι με τον παραπονιάρικο και κλαψιάρικο ήχο, ξαναγυρίζοντας πάλι από εκεί που άρχιζε. Όλα αυτά εξέλειπαν και κάναμε τα τραγούδια μας, εμβατήρια. Σας είδα στο Ίντερνετ να χορεύετε, είδα τον Γιάννη και την Ρεβέκα, τον Γιώργο και την Σταυρούλα να χορεύει την γκάιτα ακούγοντας τον κλαρινίστα να παίζει σε υψηλές νότες τον σκοπό. Στα αυτιά μου όμως έπαιζαν τσαμπούνες παρόλα τα κλαπατσίγκανα που έχουν σήμερα. Όταν ο κουλός έπαιζε την γκάτια στο χωροστάσι με εκείνες τις χαμηλές και βαριές νότες του κλαρίνου του, αχούσε ο τόπος χωρίς να χρειάζεται αμπληφάγερς και μεγάφωνα. Είναι λυπηρό που τα μέσα δεν υπήρχαν όταν υπήρχαν οι παλιοί Πωγωνίσιοι μουσικοί. Οι σημερινοί καλοί ξέχασαν την μουσική του τόπου των ή την παραποίησαν για να την κάνουν αρεστή και σε άλλα μέρη. Όπως γράφω πιο πάνω όλα άλλαξαν και εκείνο που έμεινε από το παρελθόν είναι οι όμορφες αναμνήσεις από μια ζωή που χάθηκε για πάντα για μας που είχαμε την τύχη να την γνωρίσουμε και οι φωτογραφίες.

Παρόλο που σχεδόν όλα τα σπίτια του χωριού μας είναι σε εξαιρετική κατάσταση, εντούτοις οι συνθήκες της ζωής σήμερα, δυστυχώς δεν δίνουν την ευκαιρία στους χωριανούς μας να τα κατοικήσουν μόνιμα.

Μια ιστορία 1000 χρόνων λοιπόν αγαπητέ μου Νίκο, κλείνει για πάντα για μας που ζήσαμε ένα μικρό μέρος της.

 

Ο Ηλίας και πάλι κατέπληξε στο θέατρο «ΠΕΤΡΑΣ»

 

Καθιερώθηκε πλέον η παρουσία του Ηλία μας Κούρου στις εκδηλώσεις του πολυφωνικού τραγουδιού , στο θέατρο «ΠΕΤΡΑΣ»  των Αθηνών, που γίνεται κάθε καλοκαίρι. Βασικός συντελεστής της εκδήλωσης, απλός και με μελωδική φωνή, όπως πολύ καλύτερα εμείς τον γνωρίζουμε, κατόρθωσε κι εφέτος να ξεσηκώσει τα πλήθη. Και πράγματι ο Ηλίας, αν και μόνος του, χωρίς τη βοήθεια συνοδού, πράγμα που το κάνει πολύ πιο δύσκολο, κατορθώνει να συγκινεί το ακροατήριο, που σίγουρα αποτελείται από γνώστες και λάτρεις του πολυφωνικού τραγουδιού, να παραληρεί και να ζητά επιμόνως την επανεμφάνισή του στη σκηνή. Την αγάπη και αναγνώρηση του πλήθους τη βλέπουμε πολύ καθαρά στα σχόλια που αναγράφονται στο internet. Αξίζουν συγχαρητήρια στον Ηλία. Είναι απ’ αυτούς, που παρέα με μερικούς ακόμη νέους (Βαγγέλη, Άκη, Πάνο), θα ξεκινήσουν μια προσπάθεια διάσωσης και διάδοσης της μουσικής μας κληρονομιάς.  Μια προσπάθεια που θα χρειαστεί πολλή δουλειά, πολλή κόπο αλλά πρωτίστως  συμπαράσταση και καθοδήγηση από τους παλαιότερους, για να αγγίξουν το τέλειο. Ευχόμαστε να το πετύχουν. Εμείς θα είμαστε βοηθοί και συμπαραστάτες.


 

Συγχαρητήρια

Θερμά συγχαρητήρια σ’ όλες τις νέες και τους νέους του χωριού μας ,που διεκδίκησαν μια θέση στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση και την κέρδισαν. Ευχόμαστε από καρδιάς, καλή τύχη και καλή σταδιοδρομία στη ζωή τους και στους γονείς τους να έχουν υγεία και να καμαρώνουν τα παιδιά τους. Επίσης, θερμά συγχαρητήρια και στους εκπαιδευτικούς τους, που απλόχερα έδιναν και δίνουν τη γνώση και τη συμπαράστασή τους.

Για τους νέους και τις νέες, που δεν κέρδισαν την μάχη φέτος, αν και αγωνίστηκαν και προσπάθησαν, ευχόμαστε του χρόνου να έχουν περισσότερη τύχη και να δικαιωθούν οι κόποι και οι αγωνίες τους. 

(Από συγγενείς και φίλους περιμένουμε ενημέρωση με ονόματα και σχολές των επιτυχώντων).

Α Ν Α Κ Α Λ Υ Ψ Τ Ε   Τ Η Ν   Ε Λ Λ Α Δ Α

 

  Δ Υ Τ Ι Κ Ο   Ζ Α Γ Ο Ρ Ι    Π Ω Γ Ω Ν Ι

 

Με αυτόν  τον τίτλο κυκλοφόρησε η εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» τον Απρίλιο, ένα Σαββατιάτικο ένθετο, πλημμυρισμένο με Πωγωνήσιες ομορφιές και επαινετικά λόγια για μια ξεχασμένη και παρθένα περιοχή. Η επιμελημένη και προσεγμένη έρευνα για την περιοχή μας (αναφέρονταν βέβαια εκτενέστατα και για το χωριό μας ), καταλήγει σε ένα συμπέρασμα : Πως ο τόπος μας έχει σημαντική περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία και προσφέρεται για μια ήπια μορφή βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και πολύπλευρης δραστηριότητας.

Είναι όντως μια ανεκμετάλλευτη περιοχή με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Ίσως τελικά απέμεινε ο μοναδικός και ελπιδοφόρος τρόπος  οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της περιοχής που θα κρατήσει και λειτουργικά τα χωριά μας. Διαφορετικά βαδίζουμε στην καταστροφή.( Συγχωρήστε μου την απαισιοδοξία αλλά τα γεγονότα προς τα εκεί μας οδηγούν).

Για την επίτευξη αυτού του σκοπού απαιτείται, κοινή δράση για την τουριστική προβολή και την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής μας και παράλληλα η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου διαχειριστικού προγράμματος που θα αναδεικνύει την αξία της και θα προστατεύει το περιβάλλον. Ένα τέτοιο πρόγραμμα, θα φέρει τον επισκέπτη σε επαφή με τη φύση, με τις δραστηριότητες στην ύπαιθρο, στις οποίες θα μπορεί να συμμετέχει, να γνωρίσει τα βουνά και τις φυσικές ομορφιές της περιοχής, τα πολιτισμικά στοιχεία και τα αυθεντικά χαρακτηριστικά του χώρου. Παράλληλα δε, θα δραστηριοποιήσει τις παραγωγικές δυνάμεις (όσες απέμειναν και όσες νέες ίσως έρθουν), θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και τελικά θα κρατήσει τον πληθυσμό στην ύπαιθρο, ενισχύοντας το εισόδημα των αγροτικών οικογενειών..

Δε γνωρίζω ποιες ενέργειες πρέπει να γίνουν ώστε η πολιτεία να συμπεριλάβει και το Πωγώνι στις «Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού». Οι αρμόδιοι ας το εξετάσουν.

 

ΠΑΣΧΑ ΣΤΟ ΔΟΛΟ!

 

Ξαναζωντάνεψε το χωριό μας, έστω και προσωρινά για λίγες μέρες, αφού αρκετοί απόδημοι (και από την Αμερική ακόμα, όπως ο Ηλίας Πότσης) επέλεξαν τη γενέθλια γη για να κάνουν Πασχαλιά. Το ποιο ευχάριστο και ενθαρρυντικό συνάμα είναι η αθρόα προσέλευση της νεολαίας, που για μια ακόμη φορά έδωσε το βροντερό παρόν της. Έτσι δόθηκε η ευκαιρία για μια συνάντηση όλων των συντελεστών του «Πωγωνήσιου Γάμου», που προγραμματίζεται να γίνει στο Δολό και στη Πωγωνιανή στις 18 Αυγούστου, με τη συνεργασία των δύο Πολιτιστικών Συλλόγων (Δολού και Πωγωνιανής) και υπό την αιγίδα της Κοινότητας Πωγωνιανής. Με τη μεθοδικότητα που χαρακτηρίζει τον Λάκη Χρήστου, ο οποίος έχει σηκώσει και το κυρίως βάρος της όλης εκδήλωσης, πιστεύουμε ότι θα σημειώσει μεγάλη επιτυχία. Γι’ αυτό προγραμματίστε την επίσκεψη στο χωριό για να συνδυάσετε το ετήσιο αντάμωμα στις 17 Αυγούστου και την αναπαράσταση του «Πωγωνήσιου Γάμου» την επόμενη μέρα, στις 18 Αυγούστου.

 

 

Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών στο Δολό

 

Με αυξημένη αποχή που έφθασε στο 63,3% (σε σχέση με τις εκλογές του 2007 που ήταν 45,74%), διενεργήθηκαν οι εκλογές για την Ευρωβουλή στο Δολό. Έτσι από τους 109 εγγεγραμμένους, ψήφισαν 40. Έγκυρα 39, από τα οποία έλαβαν:

ΠΑΣΟΚ: 15, ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ : 13,           ΚΚΕ : 1, ΣΥΡΙΖΑ : 5, OΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ: 2, ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ: 1, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΕΛΛΑΔΑΣ: 1, ΚΟΜΜΑ ΝΕΩΝ: 1.

 

 Συγκέντρωση παλιών ταινιών

 

Ο Πολιτιστικός μας Σύλλογος στην προσπάθειά του για τη διάσωση και διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς απεφάσισε τη συλλογή ταινιών που αφορούν το Δολό.

Μια ιδέα που προτάθηκε από συγχωριανούς μας και μας φάνηκε ενδιαφέρουσα , ήταν να γίνει μια προσπάθεια συγκέντρωσης  παλιών ταινιών (βιντεοταινιών ή άλλων ) που έχουν σκηνές από το χωριό. Ο σύλλογος ήδη συγκέντρωσε ορισμένες οι οποίες αντιγράφηκαν σε DVD και θα προβληθούν κάποια βραδιά του φετινού Αυγούστου στο χωριό . Αν λοιπόν κάποιος χωριανός -και όχι μόνο - έχει στην κατοχή του κάποια ταινία (όσο πιο παλιά η εποχή καταγραφής τόσο καλύτερα ) παρακαλείται ας επικοινωνήσει μαζί μας:

– Στα e mail: Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε και Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε και

– Με το Λευτέρη Φωτόπουλο στο τηλ. 2651021577

  και email: Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε

 

Kοινωνικά

 

ΒΑΦΤΙΣΕΙΣ

– Η Νίνα Στάμου Παπαζώη, (κόρη του Θανάση και της Φωτεινής) και ο Δημήτρης Παπαζώης, βάπτισαν στο χωριό το κοριτσάκι τους και της χάρισαν το όνομα Φωτεινή. Στους ευτυχείς γονείς, γιαγιά και παππού, ευχόμαστε να τους ζήσει.

– Η Νάκα Νέσσερη Μαρία (Νομαρχιακός Σύμβουλος), λάτρης του χωριού μας, βάφτισε το παιδάκι της στο χωριό μας. Στους ευτυχείς γονείς ευχόμαστε να τους ζήσει.

– Ο Γιάννης Φωτόπουλος (γιος του Χρήστου και της Ευτυχίας), και η Τάνια Παπανικολάου-Φωτοπούλου, βάφτισαν στα Γιάννενα το αγοράκι τους και του χάρισαν το όνομα Στέφανος. Στους ευτυχείς γονείς, παππού και γιαγιά ευχόμαστε να τους ζήσει.

 

APPABΩNEΣ

Ο Μιχάλης Μαρδάκης (κουνιάδος του Κώστα Μέξη και λάτρης του Δολού), αρραβωνιάστηκε με την Κάτια Χατζουρίδου. Ευχόμαστε συγχαρητήρια και καλά στέφανα.

 

ΓAMOI

 Παντρεύτηκε  το Δεκέμβρη στο χωριό, ένα φιλικό ζευγάρι του Χριστόφορου Κωσταρά από τη Θεσσαλονίκη. Μια ζεστή νότα, στο παγωμένο Δολό.

Τους ευχόμαστε να ζήσουν ευτυχισμένοι και να ξανάρθουν σε βαφτίσια.

 

ΡΙΞΑΝΕ ΛΑΔΙ ΣΤΟ ΛΥΧΝΑΡΙ

 

– Ζωΐδης Ελευθέριος ευρώ 20

– Αθανασοπούλου Λίντα δολλάρια 50

         Βαδήμα - Παπαδοπούλου Διώνη ευρώ 20

 

 

ΠPOΣΦOPEΣ ΓIA THN KATAΣKEYH TOY ΓHΠEΔOY 5 X 5

 

  Ζέρβας Χάρης 1.000Ε

– Γεωργοδασικός Σύλλογος Δολού 1.000E

– Aδελφότητα Aθηνών 1.000E

– Πολιτιστικός Σύλλογος Iωαννίνων 2.000E

– Aπό τις εισπράξεις του καλοκαιρινού τραπεζιού 1.500E

 

ΠPOΣΦOPEΣ ΓIA TO NEO CD

  Λιόλιος Γιάννης 500E

– Bιομηχανία Γάλακτος ΔΩΔΩNH 600E

Προσφορές για την εκκλησία

 

– Πότσης Γεώργιος και παιδιά στη μνήμη συζύγου και μητέρας 100Ε

– Αδελφότητα Αμερικής για την αρτοκλασία του Αγίου Χριστοφόρου 150 δολ.

– Ζωίδης Νικόλαος 100Ε

– Κολέφας Κων/νος 50Ε

– Παγούνης Νικόλαος 100Ε

    Μποντίνη Ρεβέκκα 50Ε

   Τσώλης Δημήτριος 20Ε

 

Η ποιητική συλλογή  του Άγγελου Κούρου

 

 

 

Με μεγάλη επιτυχία παρουσιάστηκε στα Γιάννενα στο βιβλιοπωλείο 'Ελευθερουδάκης", η ποιητική συλλογή του χωριανού μας Άγγελου Κούρου.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από:

  • Εκδόσεις Τυπωθήτω
  • Εταιρεία Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου
  • Ένωση Πωγωνησίων Ηπείρου και
  • Πολιτιστικό Σύλλογο Δολού Ιωαννίνων

Η παρουσίαση της όλης εκδήλωσης έγινε από τη χωριανή μας δημοσιογράφο, Αγνή Βραβορίτη.

Απήγγειλαν ποιήματα από τη συλλογή, η Γιάννα Κούλα, Παιδαγωγός θεάτρου και η ηθοποιός Βαγγελιώ Γιαννάκη.

Εντυπωσίασαν με τις εισηγήσεις τους, κατά σειρά που παρουσιάστηκαν:

- Η Άννα Δερέκα  Πρόεδρος Εταιρείας Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου, δημοσιογράφος, ποιήτρια, που σχολίασε την ποιητική παρουσία του Άγγελου, με αλληγορίες και παραβολές.

- Ο Απόστολος Παπαϊωάννου, Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πρόεδρος της Ένωσης Πωγωνησίων Ηπείρου, αναφέρθηκε με κολακευτικά λόγια για το έργο του συγχωριανού του.

- Ο Μιχάλης Αράπογλου, Αρχιτέκτονας, που πρωτοτυπώντας, συνόδευσε την παρουσίασή του με διαφάνειες και λογοπαίγνια.

Την εκδήλωση έκλεισε ο Άγγελος Κούρος, ο οποίος ευχαρίστησε, όχι μόνο το πάνελ, αλλά και τους παριστάμενους.

Ακολούθησε συνεστίαση σε παρακείμενη ταβέρνα, όπου σε μια ιδιαίτερη στιγμή, ο Άγγελος μας έγραψε ένα ποίημα με τίτλο «Μικρό χωριό», το οποίο δημοσιεύομε με την άδειά του:

 

Αυτό το χωριό το μεγαλώσαμε πολύ

δε μας φτάνει πια ολόκληρη η γη

για να το απλώσουμε

έπιασε λοιπόν καθένας μας μια άκρη

και όποτε μπορούμε

κάνουμε ένα βήμα προς τα έξω

το θέμα είναι

ότι πολλοί από εμάς

έχουμε περάσει

τα όρια της πραγματικότητας

 

Δεν πρέπει να παραλείψουμε το γεγονός ότι η όλη επιμέλεια της εκδήλωσης έγινε από το ζεύγος Βασίλη και Ορέλια Χρήστου με τη βοήθεια της Αγνής Βραβορίτη. 

Αξίζουν συγχαρητήρια στον Άγγελο πρωταρχικά αλλά και σε όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης.

Είναι η πρώτη δουλειά του Άγγελου, που έτυχε μεγάλης ανταπόκρισης και του ευχόμαστε καλή επιτυχία και να συνεχίσει να μας παρουσιάζει και άλλα τέτοια αξιόλογα έργα.

apopsi_1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

panel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Το πανηγύρι του Αγ. Χριστοφόρου στο Δολό

 

 

 

Γιορτάστηκε με μεγάλη επιτυχία ο εορτασμός του Αγίου Χριστοφόρου, πολιούχου του Δολού.

Εν συγκρίσει με προηγούμενες χρονιές, φέτος ήταν μεγαλύτερη η προσέλευση. Σ’ αυτό συνετέλεσε ο πολύ καλός καιρός και η αργία του Σαββάτου. Για όσους δεν γνωρίζουν, το εξωκλήσι βρίσκεται στην κορυφή του βουνού Κουτσόκρανο, σε υψόμετρο 1324 μ. Η ανάβαση που διαρκεί περίπου 1,5 ώρα (με ενδιάμεσες στάσεις για ξεκούραση ή απόλαυσης της θέας), αποζημιώνει τον επισκέπτη με τη θαυμάσια διαδρομή, μέσα από πλούσια βλάστηση και προσφέροντας απεριόριστη θέα, όπως αυτή αποτυπώθηκε στο βίντεο που μπορείτε να δείτε πατώντας εδώ , το οποίο έχει ληφθεί από το εξωκλήσι του Αγ. Χριστοφόρου.  Το μονοπάτι είχε καθαριστεί προηγουμένως με δαπάνες του Συλλόγου και έτσι η πρόσβαση έγινε πιο εύκολη. 

Η μικρή εκκλησία δεν ήταν δυνατόν να χωρέσει όλο τον κόσμο και έτσι οι περισσότεροι έμειναν στο προαύλιο, απολαμβάνοντας τη φύση και τη θέα.

Όταν τελείωσε η λειτουργία, τελέστηκε η αρτοκλασία στο προαύλιο του νέου εξωκλησιού. Εκτός του παραδοσιακού λουκουμιού, προσφέρθηκε και τσίπουρο με τυριά προσφορά του εορτάζοντα Φόρη Κωσταρά, ο οποίος είχε φροντίσει να τα μεταφέρει με τα ζώα.

Μετά τη λήψη των αναμνηστικών φωτογραφιών, ακολούθησε η κατάβαση, σε μικρότερο χρόνο βέβαια απ' ότι η ανάβαση.

Στην είσοδο του χωριού περίμενε το δημοτικό συγκρότημα του Τάκη Λούκα, μαζί με όσους δεν μπόρεσαν να ανέβουν στο εξωκλήσι και όλοι μαζί κατευθύνθηκαν στο προαύλιο του καφενείου, όπου στήθηκε ένα μικρό γλέντι, συνοδευόμενο από τους εκλεκτούς μεζέδες του Λεονάρντο και του Γιάννη Μποντίνη για τους εορτάζοντες (γιό και πεθερό).

Τα όργανα συνόδευε στο τραγούδι ο Βαγγέλης Ντάκας, που είχε μαζί του τον γιό του, τον μικρό Βασίλη που παίζει κλαρίνο και φαίνεται να υπόσχεται πολλά. Τραγούδησε και ο Γιώργος Ντόντης για λίγο. Ακολούθησε χορός μέχρι αργά το μεσημέρι και μετά όλοι μαζί, όντες προσκεκλημένοι του Φόρη, παρακαθίσαμε στο εορταστικό τραπέζι, στις εξαιρετικές εγκαταστάσεις του, όπου και συνεχίστηκε το γλέντι.

anamnistiki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

group_

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

H ραδιοφωνική εκπομπή του 2ου Προγράμματος της ΕΡ

 

 

 

Την Παρασκευή 19 Ιουνίου στις 9 το βράδυ, σε ζωντανή μετάδοση από το Δεύτερο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας μεταδόθηκε η συναυλία παραδοσιακής μουσικής και πολυφωνικών τραγουδιών.

Η εκδήλωση διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Προέδρου της Διευρυμένης Κοινότητας Πωγωνιανής Στέλιου Κουκουλάρη και με τη βοήθεια της συγχωριανής μας και επί πολλά χρόνια συνεργάτιδας της ΕΡΤ Φανής Δημοπούλου. Την επιμέλεια και παρουσίαση της εκπομπής είχε η Φεβρωνία Ρεβύνθη. Η εκπομπή πραγματοποιήθηκε στο εξαιρετικό συνεδριακό κέντρο που διαθέτει η κοινότητα και το οποίο κοσμείται από τους πρωτότυπους πίνακες ζωγραφικής του συμπατριώτη μας Ιωάννη Κολέφα, δίνοντας έτσι μια άλλη διάσταση στο χώρο, δημιουργώντας μια καλλιτεχνική ατμόσφαιρα που δεν αφήνει ασυγκίνητο κανένα. Αξίζει να δείτε ορισμένα έργα του Ι. Κολέφα από την συνεδριακή αίθουσα εδώ .

Επανερχόμενοι στην εκπομπή, να αναφέρουμε ότι συμμετείχαν:

-         το μουσικό συγκρότημα του Δημήτρη Χαρισιάδη, του γνωστού Τάκη Λούκα και

-         το πολυφωνικό συγκρότημα που αποτελούσαν οι: Φανή Δημοπούλου, Ευάγγελος Δάκας, Ηλίας Κούρος, Ελευθέριος Φωτόπουλος, Δημήτριος Πότσης και Γεώργιος Νάστος από το Δολό και οι: Παναγιώτης Τσούνης και Σπύρος Καλέτσης από την Πωγωνιανή.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρουσιάστηκαν πολλά πολυφωνικά τραγούδια συνοδευόμενα από την παραδοσιακή μουσική του συγκροτήματος του Τάκη Λούκα. Γενικά ήταν μια καλή παρουσίαση και προβολή των πολυφωνικών μας τραγουδιών, αν και σαν ζωντανή εκπομπή, ευνόητο ήταν να υπάρχουν και ορισμένες ασήμαντες ατέλειες.  

Αξίζει να σημειωθεί ότι την εκπομπή παρακολούθησαν πλήθος κόσμου, που είχε γεμίσει την αίθουσα, χειροκροτώντας τους συντελεστές. Απ’ ότι πληροφορηθήκαμε αργότερα, μάθαμε ότι και πολλοί άλλοι παρακολούθησαν την εκπομπή από το ραδιόφωνο και από το internet, τόσο εντός της Ελλάδας όσο και στο εξωτερικό.

 

polyfoniko

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

akroates

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

vasilis_ntakas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

t._loukas

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠPOΓPAMMA ΠOΛITIΣTIKΩN EKΔHΛΩΣEΩN ΣTO XΩPIO

                                 AYΓOYΣTOΣ 2009

 

Tο πρόγραμμα των πολιτιστικών εκδηλώσεων για το φετινό καλοκαίρι, έχει ως εξής:

Στις 16 Aυγούστου: «Γνωριμία με τον Πωγωνήσιο γάμο». Ένα εργαστήρι για παιδιά, δίωρης διάρκειας, που θα υλοποιηθεί στην πλατεία του χωριού, από την παιδαγωγό Ωρέλια Στήκα.

Στις 17 Aυγούστου: Θα πραγματοποιηθεί το καθιερωμένο «ANTAMΩMA». Tραπέζι των χωριανών και γλέντι με την κομπανία του Kώστα Bέρδη.

Στις 18 Aυγούστου: Σε συνεργασία με τους Bοστινιώτες θα γίνει «Aναπαράσταση του Πωγωνήσιου γάμου». O γαμπρός θα είναι από τη Bοστίνα και η νύφη από το Δολό.

Στις 19 Aυγούστου το βράδυ, ο καραγκιοζοπαίχτης (ερασιτέχνης), Aλέξανδρος Oικονομίδης, (εγγονός του Γιάννη Kουβαρά), θα μας παρουσιάσει περιπέτειες του λαϊκού μας ήρωα.

H βραδιά θα κλείσει με προβολή video από περασμένες εκδηλώσεις του χωριού μας.

Και στις 20 Αυγούστου θα πραγματοποιήσουμε ημερήσια εκδρομή στο Aργυρόκαστρο και στους Αγίους Σαράντα.

 

Ημερολόγιο

Τρίτη
27
Ιουνίου
Σαμψών ξενοδόχου, Μαρίας και Ιωάννας των Μυροφόρων

Ο Καιρός στο Δολό

 

Κάντε κλικ εδώ για αναλυτικά 

Χρήστες

Έχουμε 1 επισκέπτη online